Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra - jak dokonać wyboru?

Elżbieta Cofta-Tronowska
28.09.2023

Wybór specjalisty, który zajmie się naszym zdrowiem psychicznym nie jest łatwą decyzją. Wiele osób poszukujących tego typu wsparcia zastanawia się, jak znaleźć fachowca, który jak najlepiej odpowie na ich potrzeby i wymagania. 

W tym artykule chciałabym przeprowadzić Was krok po kroku przez wybór specjalisty. Ta przykładowa procedura powinna rozjaśnić Wam nieco różnice i opcje, z których macie możliwość skorzystać. 

1. Rodzaj interwencji. 


Pierwszym krokiem w wyborze specjalisty z zakresu zdrowia psychicznego jest zastanowienie się nad naszymi potrzebami oraz celami. Na tej podstawie będzie łatwiej określić nam, jaka forma interwencji będzie dla nas najbardziej pomocna. 

Jaki mamy wybór? 

Najpopularniejsze usługi, z których możemy skorzystać, to : 

  • Konsultacja psychologiczna obejmująca aktualne trudności, a następnie współpraca krótkoterminowa w celu uzyskania pomocy w obszarach problemowych. 
  • Interwencja kryzysowa prowadzona zazwyczaj przez psychologa lub interwenta kryzysowego sprawdzająca się w sytuacjach takich jak śmierć bliskiej osoby, problemy w pracy czy rozstanie.
  • Długoterminowa współpraca terapeutyczna, prowadzona przez psychoterapeutę/tkę, która pozwala na głębszą pracę i przyjrzenie się wielu aspektom życia na raz.
  • Konsultacja psychiatryczna mająca na celu określenie, czy konieczne jest wprowadzenie leków lub hospitalizacja. 

2. Specjalizacja


Wiedząc już jakiego rodzaju sprawa nas skierowała, łatwiej będzie zdecydować nam, czy chcemy udać się do psychoterapeuty psychologa czy psychiatry. ( zachęcam do przeczytania kolejnego wpisu wyjaśniającego różnice miedzy tymi trzema zawodami).

Jeżeli podejmiemy decyzję o skorzystaniu z usług psychoterapeuty, watro zapoznać się z nurtami terapeutycznymi, w których pracuje. Specyfika nurtu decyduje o tym, w jaki sposób prowadzona jest terapia oraz jaką postawę przyjmuje terapeuta podczas spotkań.

Możemy wyróżnić cztery główne nurty terapeutyczne:

  • Systemowy 
  • Psychodynamiczny
  • Poznawczo-behawioralny
  • Humanistyczny ( Gestalt)

Idąc co psychologa, również warto sprawdzić jego obszar zainteresowań zawodowych i specjalizacje, w szczególności jeżeli poszukujemy konsultacji w jakimś specyficznym temacie, np. psychoonkologia lub psychologia okołoporodowa.

3. Budżet


Kolejnym punktem na liście jest decyzja dotycząca nakładów finansowych, które chcemy przeznaczyć na skorzystanie z usługi. W zależności od budżetu możemy skorzystać z pomocy w ramach NFZ lub prywatnie.

  • Współpraca w ramach NFZ jest bezpłatna, jednak bardzo często korzystanie z takiej formy współpracy może wiązać się z długim czasem oczekiwania i  z ograniczeniami co do ilości lub długości sesji narzuconymi przez system.
  • Korzystanie z usług prywatnych placówek i gabinetów wiąże się z regularnymi wydatkami ale także z krótszym czasem oczekiwania, ilością sesji dostosowaną do naszych potrzeb oraz większą elastycznością dotyczącą godzin wizyt.  

4. Stacjonarnie, czy on-line?  


Wiedząc już, czy chcemy korzystać z pomocy w ramach NFZ, czy prywatnie, możemy zdecydować o tym, czy interesują nas sesje stacjonarnie, czy on-line. 

Jakie plusy niesie za sobą konsultacja stacjonarna? 

  • Możemy dany problem metaforycznie zostawić w miejscu spotkania z terapeutą. 
  • Jest nam łatwiej skupić się na terapii w oderwaniu od codziennych obowiązków. 
  • Rozwiązujemy problem z brakiem warunków do organizacji sesji (np. mieszkamy w kawalerce z partnerem lub współlokatorami i nie możemy pozwolić sobie na prywatność.)

Co możemy zyskać dzięki konsultacji on-line? 

  • Współpraca on - line otwiera przed nami możliwość współpracy ze specjalistą, który nie jest z naszego miasta, pozwala zaoszczędzić czas i pieniądze w związku z rezygnacją z  dojazdu. 
5. Dodatkowe preferencje. 

Jeżeli zebraliśmy już wszystkie podstawowe informacje, pozostaje nam znalezienie konkretnej osoby, która udzieli nam wsparcia.  Możemy wykorzystać do tego internet i polecenia znajomych. 

Na tym etapie poszukiwań możemy także skonkretyzować nasze dodatkowe preferencje dotyczące lokalizacji gabinetu, specyficznych kwalifikacji lub płci.

Pamiętajmy, że terapia powinna być dla nas bezpieczną przestrzenią. Wybór terapeuty ze względu na płeć to nie dyskryminacja ale świadomość swoich potrzeb i przeżytych trudności. Czasem temat płci może być dla nas bardzo ważny ze względu na traumatyczne doświadczenia, którymi chcemy się dzielić podczas terapii. 

I na sam koniec - jeżeli mamy taką potrzebę, możemy popatrzeć na zdjęcia i wybrać osobę, która wzbudza w nas najwięcej zaufania. 

6. Gwarancja sukcesu

Czy realizacja wszystkich punktów daje nam 100%  gwarancję sukcesu?

Oczywiście, że nie. Terapia to proces, podczas którego pracujemy na relacji z drugim człowiekiem i zawsze istnieje ryzyko, że po prostu nie będziemy dogadywać się z osobą, którą wybraliśmy do współpracy. 

Przeczytaj moje wpisy

Wszystkie artykuły

Zadbaj o swoje zdrowie psychiczne i umów się na wizytę już dziś!

Umów wizytę